در این فصل طلایی پاییز، با شادی و احترام، لحظه باشکوه هفتاد و هفتمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین را گرامی می‌داریم. به نمایندگی از انجمن دوستی ایران و چین و به نام خودم، صمیمانه‌ترین و گرم‌ترین تبریکات را به ملت بزرگ چین، دولت چین و حزب کمونیست چین تقدیم می‌کنم.
یک. هفتاد و هفت سال تحول شگرف، معجزه توسعه بشری
هفتاد و هفت سال پیش، جمهوری خلق چین تأسیس شد و عصر جدیدی در تاریخ توسعه و پیشرفت ملت چین آغاز گشت. تحت رهبری قوی حزب کمونیست چین، مردم چین با روحیه خوداتکایی و مبارزه سخت‌کوشانه، کشوری را که نیازمند بازسازی همه‌جانبه بود، به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل کردند و معجزه‌ای نادر در تاریخ توسعه بشری آفریدند. از پیروزی کامل در ریشه‌کنی فقر تا پیشرفت‌های چشمگیر در نوآوری علمی و فناوری، از توسعه سریع زیرساخت‌ها تا افزایش قابل توجه سطح زندگی مردم، دستاوردهای توسعه چین نه تنها سرنوشت مردم چین را عمیقاً تغییر داده، بلکه الگویی ارزشمند برای کشورهای در حال توسعه در مسیر مدرنیزاسیون فراهم کرده است. به عنوان یک دوست ایرانی که مدت‌هاست توسعه چین را دنبال می‌کند، من این مسیر بزرگ را عمیقاً تحسین می‌کنم.
دو. پیوند هزارساله جاده ابریشم، ریشه‌های عمیق دوستی ایران و چین
ایران و چین هر دو تمدن‌های باستانی آسیا هستند و تاریخ روابط دوستانه دو کشور به بیش از دو هزار سال پیش و جاده ابریشم باستانی بازمی‌گردد. این مسیر تجاری شرق به غرب، نه تنها گردش کالا را تسهیل کرد، بلکه تبادل فرهنگ، علم و فناوری و اندیشه را نیز پیش برد و سهم مهمی در پیشرفت تمدن بشری ایفا کرد. در ۱۶ اوت ۱۹۷۱، ایران و چین رسماً روابط دیپلماتیک برقرار کردند و فصل جدیدی در روابط دوجانبه گشوده شد. در بیش از نیم قرن از زمان برقراری روابط، صرف‌نظر از تحولات بین‌المللی، دو کشور همواره یکدیگر را احترام کرده، رفتار برابر داشته‌اند و دوستی سنتی روز به روز مستحکم‌تر شده است.
سه. تعمیق مستمر اعتماد راهبردی، همکاری جامع پربار
در ژانویه ۲۰۱۶،عالیجناب شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، سفر رسمی به ایران انجام داد و دو کشور برقراری روابط شراکت راهبردی جامع را اعلام کردند که نشانه ورود روابط ایران و چین به مرحله تاریخی جدیدی بود. در این چارچوب، دو طرف در سال ۲۰۲۱ «برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله ایران و چین» را امضا کردند که نقطه عطفی مهم محسوب می‌شود و نقشه راه بلندمدت همکاری‌های دو کشور را در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی ترسیم کرده است.
در حوزه سیاسی، دو طرف قاطعانه از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و عزت ملی یکدیگر حمایت می‌کنند. ایران قاطعانه سیاست چین واحد را دنبال می‌کند و چین قاطعانه با دخالت نیروهای خارجی در امور داخلی ایران مخالف است. در حوزه اقتصادی، همکاری دو کشور در زمینه‌های انرژی، زیرساخت، کشاورزی، صنعت و انرژی‌های تجدیدپذیر به طور مستمر گسترش می‌یابد. ایران فعالانه در طرح «کمربند و جاده» مشارکت می‌کند و چین «کریدور سبز» را برای صادرات محصولات کشاورزی ایران به چین فراهم کرده است. همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری دوجانبه انعطاف‌پذیری قوی نشان می‌دهد. در حوزه فرهنگی، دو کشور توافق کرده‌اند که هرچه زودتر سال فرهنگی و گردشگری ایران و چین را برگزار کنند و تبادلات آموزشی، فرهنگی، گردشگری و ورزشی را تقویت کنند تا درک متقابل و دوستی میان دو ملت افزایش یابد.
چهار. دفاع از عدالت در برابر تجاوز، موضع قاطع چین
در اوایل سال ۲۰۲۶، آمریکا و رژیم صهیونیستی با حمله نظامی به ایران، حاکمیت و امنیت ایران را به شدت نقض کردند، اصول و اهداف منشور سازمان ملل متحد و قواعد اساسی روابط بین‌الملل را زیر پا گذاشتند، باعث تشدید ناگهانی اوضاع منطقه خاورمیانه شدند، تلفات سنگین غیرنظامیان و خسارات به تأسیسات غیرنظامی وارد کردند و امنیت و ثبات منطقه و امنیت انرژی جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار دادند. به عنوان دوستان ملت ایران، ما عمیقاً رنج ناشی از این جنگ ناعادلانه را بر مردم ایران احساس می‌کنیم.
در این لحظه دشوار، دولت و مردم چین قاطعانه در سمت درست تاریخ، در سمت صلح و عدالت ایستادند. وزارت امور خارجه چین بارها موضع خود را به صراحت اعلام کرد و حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران بدون مجوز شورای امنیت را قاطعانه محکوم کرد و آن را نقض حقوق بین‌الملل و قواعد اساسی روابط بین‌الملل دانست.عالیجناب وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، طی تماس‌های تلفنی با همتایان ایرانی، روسی، فرانسوی و عمانی، موضع چین را تشریح کرد و فعالانه برای ترویج صلح و جلوگیری از جنگ تلاش کرد و تأکید کرد که «قدرت‌های بزرگ نمی‌توانند با اتکا به برتری نظامی به هر کشور دیگری حمله کنند و جهان نمی‌تواند به قانون جنگل بازگردد». چین قاطعانه از ایران در دفاع از حاکمیت، امنیت، تمامیت ارضی و عزت ملی و حفظ حقوق و منافع مشروع خود حمایت کرد.
چین در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل متحد عدالت را ترویج کرد و همراه با روسیه برگزاری نشست اضطراری برای بررسی اوضاع ایران را پیش برد. چین به صراحت اعلام کرد که زور راه‌حل صلح نیست و راه‌حل سیاسی تنها راه است و فوریت اصلی توقف فوری درگیری و بازگشت به مسیر گفت‌وگو و مذاکره است. چین همواره موضعی عینی، عادلانه و متوازن اتخاذ کرده و با تلاش‌های گسترده، به ترویج توقف درگیری و آتش‌بس پرداخته و مسئولیت‌پذیری یک قدرت بزرگ مسئول را به نمایش گذاشته است.
پنج. چهار اصل عالیجناب شی جین پینگ: چراغ راه صلح خاورمیانه
در برابر اوضاع وخیم منطقه خاورمیانه،عالیجناب شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، چهار اصل را برای تقویت صلح و ثبات در خاورمیانه ارائه کرد که خرد و راه‌حل چینی را برای حل بحران ارائه می‌دهد.
اصل اول: پایبندی به اصل همزیستی مسالمت‌آمیز. کشورهای منطقه خلیج فارس همسایگانی وابسته به یکدیگر و غیرقابل تفکیک هستند. باید از بهبود روابط میان کشورهای خلیج فارس حمایت کرد و تا امنیتی مشترک، جامع، همکارانه و پایدار برای خاورمیانه و منطقه خلیج فارس ایجاد شود و پایه‌های همزیستی مسالمت‌آمیز تحکیم یابد.
اصل دوم: پایبندی به اصل حاکمیت ملی. حاکمیت اساس بقا و توسعه همه کشورها، به ویژه کشورهای در حال توسعه است و نباید نقض شود. حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی کشورهای خلیج فارس باید به طور جدی محترم شمرده شود و امنیت جان، تأسیسات و نهادهای آنان به طور مؤثر تضمین گردد.
اصل سوم: پایبندی به اصل حاکمیت قانون بین‌المللی. باید اعتبار حاکمیت قانون بین‌المللی حفظ شود، با کاربرد گزینشی مخالفت شود و از بازگشت جهان به قانون جنگل جلوگیری گردد. باید قاطعانه از نظام بین‌المللی مبتنی بر سازمان ملل متحد، نظم بین‌المللی مبتنی بر حقوق بین‌الملل و قواعد اساسی روابط بین‌الملل مبتنی بر اصول و اهداف منشور سازمان ملل متحد حمایت کرد.
اصل چهارم: پایبندی به اصل توسعه و امنیت هماهنگ. امنیت پیش‌شرط توسعه و توسعه تضمین‌کننده امنیت است. همه طرف‌ها باید تلاش کنند تا محیطی مناسب برای توسعه کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده و نیروی محرکه تزریق کنند. چین آماده است تا فرصت‌های مدرنیزاسیون به سبک چینی را با کشورهای خلیج فارس به اشتراک بگذارد و مشترکاً شرایط مساعد برای توسعه و امنیت منطقه ایجاد کند.
این چهار اصل به طور کامل موضع ثابت چین و تلاش فعالانه آن برای ترویج صلح، توقف خصومت و حمایت از حل اختلافات از طریق گفت‌وگو را نشان می‌دهد و راه‌حل چینی را برای خروج منطقه خاورمیانه و خلیج فارس از سایه درگیری و دستیابی به صلح و ثبات پایدار ارائه می‌کند.
شش. تبادلات مردمی پل‌سازی می‌کند، انجمن دوستی مسئولیت دارد
انجمن دوستی ایران و چین از زمان تأسیس، همواره در جهت ارتقای درک متقابل میان دو ملت و تعمیق همکاری‌های دوستانه در همه زمینه‌ها گام برداشته است. ما با خرسندی شاهد آن هستیم که تحت هدایت راهبردی رهبران دو کشور و تلاش مشترک شخصیت‌های مختلف، تبادلات مردمی ایران و چین روز به روز فعال‌تر شده و پایه‌های دوستی مستمراً مستحکم‌تر می‌شود. در چشم‌انداز آینده، انجمن به ایفای نقش پل خود ادامه خواهد داد و برای انتقال دوستی سنتی ایران و چین و پیشبرد همکاری‌های عملی سهم بیشتری خواهد داشت.
هفت. مقابله مشترک با چالش‌های جهانی، ساخت مشترک جامعه سرنوشت مشترک
جهان امروز دستخوش تغییرات عمیقی است که در یک قرن گذشته بی‌سابقه بوده است. یک‌جانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی رو به افزایش است و درگیری‌های منطقه‌ای و چالش‌های جهانی در هم تنیده شده‌اند. در این شرایط، تعمیق همکاری راهبردی ایران و چین به عنوان دو تمدن باستانی با نفوذ مهم، نه تنها با منافع بنیادین دو ملت سازگار است، بلکه به حفظ صلح، ثبات و توسعه منطقه و جهان نیز کمک می‌کند. ایران از ابتکار توسعه جهانی و ابتکار امنیت جهانی که توسط عالیجناب شی جین پینگ پیشنهاد شده، قدردانی می‌کند و آماده است همراه با چین در چارچوب‌های چندجانبه مانند سازمان ملل متحد و سازمان همکاری شانگهای هماهنگی و همکاری را تقویت کند و مشترکاً به ساخت نظم بین‌المللی عادلانه‌تر و منطقی‌تر کمک نماید.
سخن پایانی
هفتاد و هفت سال تلاش و پیشرفت، هفتاد و هفت سال شکوفایی و ثمربخشی. دستاوردهای درخشان جمهوری خلق چین نتیجه اتحاد و مبارزه مردم چین و سهم مهمی در پیشرفت بشریت است. در لحظه دشوار تجاوز خارجی به ملت ایران، حمایت قاطع و همدلی صادقانه مردم و دولت چین، در قلب ملت ایران نقش بسته است. انجمن دوستی ایران و چین همچنان متعهد خواهد بود به پیشبرد مستمر روابط شراکت راهبردی جامع دو کشور، برای افزایش رفاه و صلح و شکوفایی دو ملت بزرگ ایران و چین، منطقه و جهان تلاش بی‌وقفه کند.
در این جشن ملی، یک بار دیگر صمیمانه‌ترین تبریکات خود را به ملت بزرگ چین تقدیم می‌کنم و آرزوی شکوفایی و سعادت جمهوری خلق چین و دوستی ابدی ایران و چین را دارم!
دکتر نادی
نایب رئیس اول انجمن دوستی ایران و چین
۱ اکتبر ۲۰۲۶